Սթրես, տագնապ և խուճապային գրոհ․ ո՞րն է տարբերությունը

Սթրեսը հաճախ կապված է ճանաչելի պահանջի հետ՝ ծանրաբեռնվածություն, կոնֆլիկտ, վերջնաժամկետ, առողջական անորոշություն կամ փոփոխություն։ Ակտիվացումը կարող է օգնել կենտրոնանալ և գործել, բայց երկարատև կամ չափազանց ուժեղ սթրեսը կարող է ազդել քնի, ուշադրության, մարմնական լարվածության և հարաբերությունների վրա։

Սթրեսի նվազեցումը միշտ միայն անհատական հմտության հարց չէ։ Երբ խնդրի աղբյուրը աշխատանքային պայմանն է, ֆինանսական ճնշումը կամ շարունակվող վտանգը, անհրաժեշտ են նաև միջավայրային և գործնական փոփոխություններ։

Տագնապի ժամանակ ուշադրությունը հաճախ ուղղվում է այն բանին, թե ինչ կարող է պատահել։ Մտքերը կարող են դառնալ կրկնվող, իսկ մարմինը՝ գերզգոն։ Մարդը կարող է սկսել խուսափել, կրկնակի ստուգել, հավաստիացում խնդրել կամ մշտապես պատրաստվել վատագույն սցենարին։

Որոշ տագնապ բնական և օգտակար է։ Խնդիրը սովորաբար առաջանում է, երբ արձագանքը չափազանց մեծ է իրական վտանգի համեմատ, երկար է պահպանվում կամ զգալիորեն սահմանափակում է աշխատանքը, հարաբերությունները և առօրյան։

Խուճապային գրոհը սովորաբար արագ ուժեղացող ինտենսիվ վախի կամ անհարմարության դրվագ է, որը կարող է ներառել սրտխփոց, շնչառության փոփոխություն, գլխապտույտ, դող, կրծքավանդակի անհարմարություն, անիրականության զգացում կամ վերահսկողությունը կորցնելու վախ։

Մեկ խուճապային գրոհը դեռ ինքնին խուճապային խանգարման ախտորոշում չէ։ Կրկնվող անսպասելի գրոհները, դրանցից մշտական վախը և վարքի փոփոխությունը պահանջում են մասնագիտական գնահատում։ Նոր կամ անհասկանալի ֆիզիկական ախտանիշների դեպքում կարևոր է բացառել բժշկական պատճառները։

Մասնագիտական քննարկումը օգտակար է, երբ ախտանիշները կրկնվում են, խուսափումը մեծանում է, Դուք հաճախ դիմում եք ստուգման կամ հավաստիացման, քունը խանգարվում է կամ առօրյա գործունեությունը սահմանափակվում է։

ԿՎԹ-ում հնարավոր է քարտեզագրել կոնկրետ շրջապտույտը՝ ինչն է ակտիվացնում արձագանքը, ինչ նշանակություն է տրվում մարմնական զգացողություններին, ինչ վարք է բերում կարճաժամկետ թեթևացում և ինչն է պահպանում դժվարությունը երկարաժամկետ։